Taalontwikkelend lesgeven: de sleutel tot succes in élk vak - Ronde 2 - keuzesessies (10:30 - 12:00)

Deze sessie focust op de essentie van taalontwikkelend lesgeven in diverse vakken in de A-finaliteit. Je krijgt inzicht in de principes van taalontwikkelend en vakoverschrijdend lesgeven. Inspirerende praktijkvoorbeelden maken deze principes concreet en inzetbaar in jouw school.

Doelgroep: Onderwijsprofessionals die werken in de arbeidsmarktfinaliteit.

Charlotte Arnou is leraar PAV, lerarenopleider en onderzoeker (KU Leuven & Howest). In haar werk staat vakoverschrijdend en geïntegreerd onderwijs centraal. Dankzij projecten zoals het LeesZin-project (Howest) en taalkrachtige leeromgevingen in de B-stroom (KU Leuven, Vives & Leerpunt) zette Charlotte sterk in op taalontwikkelend lesgeven in de B-stroom & A-finaliteit.

In de B-stroom haalt een aanzienlijk aantal leerlingen de eindtermen basisgeletterdheid niet. Daarom zetten we vanuit een taalrijke totaalaanpak in op taalverrijkend leesonderwijs: veel lezen, kennis opbouwen via rijke teksten en een interactieve aanpak die leerkrachten consequent toepassen. Onze metafoor is een zaklamp: vanuit Nederlands bouwen leerlingen een sterke basis waarmee ze in alle vakken taalvaardig leren functioneren. De energie daarvoor komt uit onze 4XPOWER-didactiek op maat van de B-stroom. In deze sessie maak je kennis met de zaklampmetafoor en de 4XPOWER-didactiek, aangevuld met concrete inspiratie voor de klaspraktijk.

Doelgroep: ​​onderwijsprofessionals B-stroom en arbeidsmarktfinaliteit.

Hanne Rosius is vaklector en vakdidacticus PAV aan Hogeschool PXL en praktijkgericht onderzoeker binnen PXL Research Onderwijsinnovatie, waar ze samen met Saar Steverlinck vernieuwende inzichten rond taalverrijkend lesgeven ontwikkelt. Ze slaat bruggen tussen theorie en klaspraktijk met een sterke focus op taal in leerprocessen, onder meer in het project Taalrijk Kansrijk. Daarnaast is ze redactielid bij het platform Rijke Teksten.

Inzetten op taal vereist een collectieve gedragenheid binnen je schoolteam. Zelfs wanneer er een uitgeschreven taalbeleid ligt, is het nog geen evidentie om dit concreet vertaald te krijgen naar de klasvloer. ‘Elke leerkracht taalleerkracht’ blijft op vele scholen een utopie. Nochtans zit er heel wat expertise verspreid over de Vlaamse leerkrachtenkamers. De vraag die we in deze workshop trachten te beantwoorden is hoe jij jouw expertise rond taalontwikkelend lesgeven vertaald krijgt naar je collega’s, zonder dat je afdoet aan hun gevoel van competentie. Hoe kan je hen motiverend informeren en warm krijgen om hier zelf mee aan de slag te gaan? We zoomen in op de basisprincipes van motiverend coachen en exploreren wat mogelijke vormen van weerstand zijn. 

​​Nele De Ranter is van opleiding criminologe en familiaal bemiddelaar. Ze heeft ruim tien jaar praktijkervaring als daderhulpverlener en slachtoffer-daderbemiddelaar. Daarnaast werkte ze aan de KUL waarbij ze zich o.m. verdiepte in het herstelgericht werken (op school). Sinds 2019 werkt ze als coach voor leerkrachten en ondersteunend personeel op het Sint-Agnesinstituut in Hoboken. Haar focus ligt daarbij op gedragsmanagement en motivatiebevorderend werken.

Als je elke leerling op maat wil ondersteunen, dan heb je als leerkracht soms het gevoel dat je jezelf zou moeten kunnen klonen. En misschien kan dat ondertussen ook al wel? We maken in deze hands-on workshop geen kloon van jou als leerkracht, maar bouwen wel zelf een AI-buddy die jouw leerlingen kan ondersteunen. Vanuit de noden van je doelgroep en vanuit jouw specifieke vak ga je zelf aan de slag om een AI-tutor of AI-buddy te bouwen zodat scaffolding en differentiatie in jouw lessen makkelijker worden. ​Je kiest een concreet leerdoel uit je eigen praktijk en ontwerpt stap voor stap een werkende AI-tool die je meteen in de klas kan gebruiken.

​​Kaat Rykaert gaf 20 jaar les Nederlands in het secundair onderwijs. Daarna werkte ze drie jaar als pedagogisch begeleider Nederlands voor Katholiek Onderwijs Vlaanderen. Sinds 2025 werkt ze ook als praktijkassistent vakdidactiek Nederlands voor de Universiteit Antwerpen. Momenteel maakt ze bij Katholiek Onderwijs Vlaanderen deel uit van het team Digitale transformatie, waarbinnen ze focust op digitale didactiek (en AI) en ICT-beleid.

Let op: deze sessie wordt herhaald en is identiek aan SESSIE 3.D (ronde 3).​ 

Elke leerkracht is ook een taalleerkracht. Leerlingen ontwikkelen hun taalvaardigheid immers niet alleen tijdens de lessen Nederlands, maar in alle vakken en leercontexten. Toch ervaar je als niet-taalleerkracht misschien onzekerheid over hoe je feedback kunt geven op gesproken taal zonder de vakinhoud uit het oog te verliezen. In deze interactieve sessie ontdek je hoe je op een haalbare en effectieve manier taalontwikkeling kunt stimuleren tijdens je lessen. Je vertrekt vanuit concrete klaspraktijken en krijgt direct toepasbare feedbackstrategieën mee die zowel de taalontwikkeling als het zelfvertrouwen van leerlingen versterken. 

​​​Als pedagogisch adviseur en taalleraar heeft Isabel Pasmans expertise in taalontwikkelend lesgeven, feedbackcultuur en professionele ontwikkeling van leerkrachten en met het begeleiden van scholen rond krachtige didactische strategieën voor diverse leerlingengroepen.​ 

Taal bepaalt mee welke deuren voor leerlingen opengaan, maar voor wie met een taalachterstand of taalprobleem kampt, voelt diezelfde taal vaak als een hindernis. In deze sessie krijg je via de getuigenis van een ervaringsexpert een helder beeld van de obstakels die leerlingen moeten overwinnen én van de kansen die ontstaan wanneer een leerkracht bewust inzet op taalverwerving. Zo wordt zichtbaar hoe één persoon in de klas het verschil kan maken: door woorden aan te reiken, vertrouwen te geven en zo mee te bouwen aan toekomstkansen.

​​Ayse Cetin is leerkracht, coach, ervaringsdeskundige en oprichter van Spiegelgeluk. Met meer dan 20 jaar ervaring in het begeleiden van kinderen en jongeren, waaronder kinderen met een vluchtverhaal en een migratieachtergrond, zet zij zich in voor verbinding, taalontwikkeling, emotioneel welzijn en traumasensitief werken. Vanuit haar eigen levensverhaal en professionele expertise ondersteunt ze scholen, leerkrachten, ouders en organisaties in het creëren van veilige en krachtige omgevingen waarin kinderen zich gezien, gehoord en gedragen voelen.

Duik in de meerlagige en abstracte taal van Rooms Katholieke Godsdienst en andere levensbeschouwingen. In deze sessie ontdek je hoe je leerlingen helpt symbolische taal te leren begrijpen en te gebruiken. Je wordt meer bewust van de manier waarop leerlingen taal verwerven vanuit zeer diverse en veranderende talige contexten in je klas en je krijgt concrete tips over woordenschatdidactiek.

Doelgroep: De inzichten die geboden worden zijn in de eerste plaats onmiddellijk bruikbaar in de godsdienstles. Daarnaast zijn deze transfereerbaar naar andere vakken waar abstracte taal aan bod komt.​ 

​​Gerd van Ael werkt bij Katholiek Onderwijs Vlaanderen. Als pedagogisch begeleider adviseert ze leraren en directies over een taalstimulerende en uitdagende aanpak in de klas. Om samen naar antwoorden te zoeken, put ze uit haar ruime ervaring binnen en buiten de klas: als reguliere leraar, als leraar in de alfaklas van Okan én als projectcoördinator. 

​​Carolien Milis is inspecteur-adviseur rooms katholieke godsdienst secundair onderwijs. Vanuit deze functie begeleidt ze leraren in secundaire scholen in het leerplangericht werken in de les RKG. Hiervoor werkte ze mee aan een studiedag die de inzichten vanuit taalverwerving en taalonderwijs vertaalde naar de concrete lespraktijk van de godsdienstleraar. ​ 

​Liesbeth De Bruyne is als taalkundige sinds 8 jaar werkzaam als pedagogisch begeleider voor secundaire scholen in de regio Mechelen-Brussel. Ze heeft expertise opgebouwd als onderzoeker rond diversiteit, meertaligheid en taalverwerving in een diverse en doet nog elke dag praktijkervaring op als leerkracht in het Brusselse onderwijs.  

Hoe zorg je ervoor dat leerlingen economische begrippen niet alleen kennen, maar ook écht begrijpen en toepassen? In deze sessie ontdek je hoe taal de toegang vormt tot inzicht, redeneren en kritisch denken binnen het vak economie. Je krijgt concrete handvatten om doelgericht te werken aan vaktaal, leesvaardigheid en heldere instructietaal, zonder je focus op de vakinhoud te verliezen. Aan de hand van praktijkvoorbeelden leer je hoe je leerlingen begeleidt van dagelijkse taal naar academische vaktaal en hoe je met kleine ingrepen een groot verschil maakt in hun leerproces. 

​​Anneleen Van Nuffel is hoofdlector aan de Academische Leerkrachtenopleiding van de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen aan de KU Leuven. Ze is ook verbonden aan de School of Education KU Leuven, binnen de Educatieve master in de economie is ze medeverantwoordelijk voor het stageluik. ​ 

Veerle Mommaerts is hoofdlector aan de Academische Leerkrachtenopleiding van de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen aan de KU Leuven. Binnen de Educatieve master in de economie KU Leuven verzorgt zij mee het vakdidactisch luik economie van de opleiding.