Taaldag 2027 - Ronde 2 - keuzesessies (10:30 - 12:00)

Deze sessie start om 9.30 uur en eindigt om 11.45 uur. Je wordt om 9.30 u. verwacht in de Erfgoedbibliotheek op het Hendrik Conscienceplein 4, 2000 Antwerpen. Na het bezoek begeleiden we je naar campus Boogkeers voor de lunch en de namiddagsessies.

Doelgroep
Voor iedereen, maar vooral voor leerkrachten uit de derde graad secundair onderwijs die in hun vakken werken rond ‘humane wetenschappen’: geschiedenis, talen (niet alleen Nederlands!), literatuur, cultuur, kunsten, onderzoekscompetenties, burgerschap, levensbeschouwing …

Inhoud
We gaan op stap en nemen je mee op een rondleiding achter de schermen in en rond de Erfgoedbibliotheek. Je leert meer over de geschiedenis van de Erfgoedbibliotheek, over de veelzijdige collectie, hun dienstverlening, en wat ze allemaal voor jou en je leerlingen kunnen betekenen. Kom kennismaken met de leeszaal, kom je verliezen in de depots en snuif de geur van eeuwenoude boeken op in de Nottebohmzaal, waar dieper ingegaan zal worden op de workshops die de Erfgoedbibliotheek aanbiedt rond informatiegeletterdheid, onderzoek, inspiratie en (lees)plezier.

Spreker
Thomas Martin studeerde Germaanse talen en literatuurwetenschappen en was in een vorig leven leerkracht. Sinds 2019 staat hij in voor educatie & participatie bij de Erfgoedbibliotheek. Hij doet er alles aan om jongeren te enthousiasmeren rond onderzoek en informatiegeletterdheid, en om leerkrachten te ondersteunen en te inspireren.

Deze sessie start om 9.30 uur en eindigt om 11.45 uur. Je wordt om 9.30 u. verwacht in het Letterenhuis in de Minderbroedersstraat 22, 2000 Antwerpen. Na het bezoek begeleiden we je naar campus Boogkeers voor de lunch en de namiddagsessies.

Doelgroep
In eerste instantie is deze sessie gericht op leerkrachten Nederlands van de 3e graad. Leerkrachten die lesgeven in de 2e graad zijn uiteraard ook welkom, mits ze hier en daar een vertaalslag maken naar de eigen lespraktijk.

Inhoud
Tijdens deze sessie trekken we naar het Letterenhuis, waar je van dichtbij ontdekt welke educatieve mogelijkheden een literair archief biedt. Je krijgt een toelichting bij het vaste aanbod en gaat ook zelf actief aan de slag. Verwacht unieke documenten en originele invalshoeken die nieuwe inspiratie bieden voor je literatuurlessen.

Eerst nemen we je mee naar het archiefdepot. Daarin lichten we archiefverhalen uit die ook leerlingen tijdens een bezoek meekrijgen.
In de workshopruimte brengen we verschillende actieve werkvormen tot leven. Van uitgewerkte workshops gebaseerd op onze collectie en lestips tot een selectie archiefstukken waarmee je leerlingen een eigen onderzoek kunnen doen: het archief is een eindeloze bron van inspiratie om met de klas rond literatuur te werken.

Spreker
Hazel Waeterschoot is educatief medewerker in het Letterenhuis, het literaire archief van Vlaanderen. Het brengt mensen samen rond literair erfgoed door met vele en diverse partners te werken aan het verzamelen, bewaren en ontsluiten van de collectie.

Doelgroep
Deze sessie richt zich tot leerkrachten Frans uit de 2de en 3de graad van het secundair onderwijs die lesgeven in de doorstroomfinaliteit en dubbele finaliteit. De inhoud en voorbeelden zijn afgestemd op de noden en uitdagingen van het Frans binnen deze graden en finaliteiten.

Inhoud
Hoe zorgen we ervoor dat grammatica meer wordt dan regels leren en oefeningen invullen? En hoe houden we leerlingen gemotiveerd om ermee aan de slag te gaan? In deze sessie vertrekken we vanuit de klaspraktijk en bekijken we hoe grammatica doelgericht en in een betekenisvolle context kan worden aangebracht.

Daarbij staan wetenschappelijke inzichten centraal. We verbinden recent taalonderzoek met praktijkervaringen om bewuste, onderbouwde keuzes te maken, in plaats van uitsluitend af te gaan op intuïtie, gewoonte of de aantrekkelijkheid van een werkvorm. Geen wondermethode of een kant-en-klaar recept, maar inspiratie om kritisch te kijken naar wat je doet in de klas, waarom je dat doet en hoe het bijdraagt aan het leren van jouw leerlingen.

Spreker
Charlien Lampo is een gepassioneerde leerkracht Frans met ervaring in de 2de en 3de graad, binnen zowel de doorstroom- als de dubbele finaliteit. Daarnaast is ze praktijkassistent aan KU Leuven, Campus Sint-Jacob in Antwerpen, waar ze onder meer taalbeheersing doceert binnen de opleiding Toegepaste Taalkunde. Via het Vlaams Talenplatform werkte ze mee aan het project Taaltrekkers, waar ze didactische referentiekaders en lesmateriaal voor het vak Frans ontwikkelde. Haar interesses liggen bij tweedetaalverwerving, didactische werkvormen en evidence-informed vreemdetalendidactiek.

Doelgroep
Taalleerkrachten, zowel Nederlands als moderne vreemde talen. Deze sessie is in de eerste plaats gericht op de 3de graad, maar mits een eigen vertaalslag ook bruikbaar voor de 2de graad.

Inhoud
Hoe kan je luisteren écht trainen? Luistervaardigheid gaat over meer dan alleen horen wat er gezegd wordt.

Deze sessie verschuift de focus van het eindresultaat - hebben studenten het gehoord? - naar het luisterproces zelf via metacognitie. Je krijgt inzicht in wat metacognitie bij luisteren precies inhoudt, hoe je metacognitieve luistervaardigheden in kaart kunt brengen en hoe je luisteren concreet kan trainen via metacognitie in de les.

Zo leer je leerlingen bewust luisteren en maak je hen zelfredzamer voor contexten waarbij een specifiek luisterdoel afwezig is, zoals het volgen van een hoorcollege in het hoger onderwijs.

De aanpak vindt haar oorsprong in onderzoek naar tweedetaalverwerving, maar er zijn ook aanwijzingen dat deze inzichten relevant zijn voor luisteren in de moedertaal.

Spreker
Pieterjan Bonne is docent aan Arteveldehogeschool. Hij focust in zijn onderzoek aan de Universiteit Antwerpen op luistervaardigheid en studiesucces.

Doelgroep
Leerkrachten moderne vreemde talen (Engels, Frans, Duits, ...) en Nederlands van alle graden en finaliteiten die op een laagdrempelige manier aan de slag willen met AI-tools om differentiatie en taalsteun in te bouwen in hun lessen. Geen technische voorkennis vereist.

Inhoud
Als je elke leerling wil ondersteunen, dan heb je als leraar soms het gevoel dat je jezelf zou moeten kunnen klonen. En misschien kan dat ondertussen ook al wel? We maken in deze hands-on workshop geen kloon van jou als leerkracht, maar bouwen wel zelf een AI-buddy die jouw leerlingen kan ondersteunen. Vanuit de noden van jouw doelgroep ga je zelf aan de slag om een AI-tutor of AI-buddy te bouwen, zodat scaffolding en differentiatie in jouw lessen makkelijker worden.

Je kiest een concreet leerdoel uit je eigen praktijk en ontwerpt stap voor stap een werkende AI-tool die je meteen mee naar huis neemt. De workshop is geschikt voor alle talen: of je nu Frans, Engels, Duits of Nederlands geeft, je vertrekt vanuit jouw eigen lescontext. Je hebt geen technische voorkennis nodig, enkel je laptop en een idee.

Spreker
Kaat Rykaert gaf 20 jaar Nederlands in het secundair onderwijs. Daarna werkte ze drie jaar als pedagogisch begeleider Nederlands voor Katholiek Onderwijs Vlaanderen. Sinds 2025 werkt ze ook als praktijkassistent vakdidactiek Nederlands voor de Universiteit Antwerpen. Momenteel maakt ze bij Katholiek Onderwijs Vlaanderen deel uit van het team Digitale transformatie, waarbinnen ze focust op digitale didactiek (en AI) en ICT-beleid. 

Doelgroep
De sessie is geschikt voor leerkrachten uit alle graden en finaliteiten. Ook directieleden en (taal)beleidsmedewerkers zijn van harte welkom om samen met de leerkrachten de koppeling tussen klaspraktijk en schoolbeleid te maken.

Inhoud
Je bent leerkracht en je wil wat met meertaligheid. In deze workshop maak je kennis met functioneel meertalig leren: een concrete methode om via andere talen tot leren te komen.

"Zal ik dan geen controle verliezen over mijn klas? Wat als ze over iets anders beginnen? Ik kan helemaal geen Aramees! En ik heb alleen maar Franstaligen!"

Meertaligheid functioneel inzetten brengt best wat uitdagingen met zich mee. Je krijgt tips voor goede randvoorwaarden en afspraken. Samen met anderen reflecteer je op een aantal concrete meertalige werkvormen.

Ook de stap van de klas naar het schoolbrede beleid komt aan bod. Dat lijkt misschien abstract en ver-van-je-bed, maar het is een onmisbare schakel. Hoe zorg je ervoor dat initiatieven rond meertaligheid geen losse, individuele experimenten blijven, maar aansluiten bij een gedeelde visie en een gedragen taalbeleid? We verkennen hoe klaspraktijk en schoolbeleid elkaar kunnen versterken en hoe je daar als leerkracht aan kan bijdragen.

Spreker
Kaat Buelens werkt als doctoraatsonderzoeker aan het Centrum voor Taal en Onderwijs (KU Leuven). Binnen het internationale onderzoeksproject Pluridentities brengt ze in kaart hoe middelbare scholen in Vlaanderen en Brussel binnen hun schooltalenbeleid een plaats geven aan meertaligheid. Voorheen werkte Kaat als docent NT2 in het hoger onderwijs en het volwassenenonderwijs.

Doelgroep
Leerkrachten Engels, maar mogelijk ook boeiend voor andere leerkrachten die niet onmiddellijk de vertaalslag naar hun eigen praktijk wensen te maken.

Inhoud
Jane Austen geldt als een van de meest invloedrijke Engelse auteurs. Met romans als Pride and Prejudice, Sense and Sensibility, Emma, Mansfield Park en Persuasion combineerde ze scherpe maatschappelijke observaties en humor met tijdloze personages.

In deze sessie duik je in haar wereld: haar leven, de obstakels die ze moest overwinnen om als vrouw te kunnen schrijven en de sporen die daarvan terug te vinden zijn in haar werk. Maar hoe maak je een auteur van meer dan tweehonderd jaar geleden relevant voor de jongeren van vandaag?

Kristien Hemmerechts laat zien waarom Austins verhalen nog altijd weten te raken. Zijn thema’s als identiteit, liefde, sociale verwachtingen en ongelijkheid ook herkenbaar voor de jongeren van vandaag? Je ervaart hoe klassiekers kunnen verrassen, uitdagen en inspireren en hoe ze jouw leerlingen aan het denken kunnen zetten over actuele maatschappelijke thema’s.

Zo ontdek je dat Austen veel meer is dan verplichte lectuur, maar ook stof tot nadenken en discussie voor je leerlingen kan zijn.

Spreker
Kristien Hemmerechts is schrijver, en doceerde creatief schrijven aan de toneelschool van Antwerpen en aan de KULeuven. Zij werkte mee aan de gesmaakte podcast Looking for Jane over Jane Austen en gemaakt door Klara.