Beeldvorming in en over de oudheid: Cleopatra in antieke bronnen, en de oudheid in strips en films

Beeldvorming is van alle tijden en gebeurt over alle tijden, ook de oudheid. In deze nascholing worden de twee richtingen belicht. Je ontdekt aan de hand van primaire bronnen dat al tijdens de oudheid de mythe van de bloedmooie ‘vamp’ Kleopatra ontstond. Daarna kom je te weten hoe de oudheid wordt voorgesteld in recente films en strips. Wat is historisch correct? Vanwaar de obsessie en inspiratie? Neem je leerlingen mee via oude en nieuwe bronnen in het tot stand komen van een historisch beeld over lang vervlogen tijden.

Programma

Deze nascholing bestaat uit twee inhoudelijke lezingen waarin beeldvorming over de oudheid centraal staat, en waarbij je telkens ook bronnen aangereikt krijgt.

De eerste lezing spitst zich toe op één welbekende figuur, Kleopatra VII, koningin van Egypte.

Kleopatra VII (69-30 v.C.) was de laatste koningin van de Grieks-Makedonische dynastie die over Egypte heerste. Als jonge vrouw werd ze geconfronteerd met de Romeinse expansie en diende ze een 'modus vivendi' uit te werken met de Romeinse heersers. Je verkent de teksten uit de oudheid waarin de mythe van de bloedmooie ‘vamp’ ontstond, maar ook munten en beelden die dit beeld tegenspreken en aantonen dat Kleopatra eerder een intelligente en innemende vrouw was die op het allerhoogste niveau aan het politieke spel heeft deelgenomen, maar uiteindelijk het onderspit heeft moeten delven.

De tweede lezing behandelt beeldvorming over de oudheid in recente films en strips

De laatste jaren verschijnen er massa's strips over de oudheid, en kunnen we ook af en toe genieten van een nieuwe oudheidfilm. Vele leerkrachten zijn echter niet altijd op de hoogte van dit nieuwe materiaal, dat (hopelijk) ook in de smaak kan vallen bij hun leerlingen. Je krijgt een kort overzicht van de nieuwe titels die recent uit zijn gekomen en verkent  de pareltjes die er tussen zitten. In vele van deze strips en films zitten echter ook elementen die de historische toetssteen niet doorstaan. Een aantal van deze problemen zullen we meer in detail analyseren.

Doelstellingen

Na het volgen van deze nascholing:

• ken je het historische leven van Kleopatra VII en de mythevorming rond haar persoon
• heb je bronnen over deze intrigerende figuur uit de oudheid om te analyseren en rond beeldvorming te werken
• heb je een zicht op het grote aanbod van oudheidstrips en -films
• heb je een aantal concrete voorbeelden voorhanden om kritische bronanalyse uit te voeren van hedendaagse films en strips

Doelgroep

Leerkrachten geschiedenis, historisch bewustzijn en klassieke talen, en alle andere leerkrachten met interesse in de oudheid en beeldvorming.

Begeleiding

Herbert Verreth is licentiaat in de Klassieke Filologie en de Archeologie en doctor in de Oude Geschiedenis. Hij is wetenschappelijk medewerker aan de KU Leuven. Zijn interesse in films en strips resulteerde in twee uitgebreide databanken, en in vele popularisende lezingen en artikels rond bv. het beeld van Kleopatra, de gladiatoren of Atlantis in film en in strips.

Praktisch