Spraak- en taalontwikkelingsstoornis (STOS) en andere taalmoeilijkheden binnen het secundair onderwijs

Een spraak- en taalontwikkelingsstoornis (STOS, ook wel dysfasie genoemd) is een aangeboren taalontwikkelingsstoornis. Kinderen met deze ontwikkelingsstoornis verwerven spraak en taal erg moeizaam. Door problemen op vlak van zowel mondelinge als schriftelijke taal ondervinden deze leerlingen extra obstakels binnen het schoolse leren. Dit alles heeft bovendien een invloed op hun dagelijks functioneren.

Naast leerlingen met een vastgestelde taalontwikkelingsstoornis is er binnen het onderwijs ook een grote groep leerlingen met taalmoeilijkheden in bredere zin. Deze moeilijkheden kunnen onder meer het gevolg zijn van meertaligheid, een andere ontwikkelingsstoornis of beperkte blootstelling aan taal. Taalmoeilijkheden in deze ruime betekenis vormen een grote uitdaging binnen het onderwijs en vragen aangepaste ondersteuning.

Samen met jullie willen we op zoek gaan naar taalleerkansen om deze moeilijkheden aan te pakken. Aan de hand van inleefopdrachten, gekoppeld aan theoretische achtergrond, verruimen we de blik op taalproblematieken in de klas. Door het opzetten van een zogeheten ‘STOS-bril’, ervaar je zelf hoe het is om met talige problemen te moeten functioneren.

Na de inleefopdrachten reflecteren we kort over deze ervaringen en reiken we enkele praktische tips aan. Daarnaast voorzien we tijd om in groep na te denken over concrete casussen of om vragen te stellen over situaties waarmee je botst binnen het schoolse leren bij leerlingen in het secundair onderwijs.

Programma

Deel 1: theoretische achtergrond – d.m.v. theorie worden vragen als ‘Wat is STOS?’ of ‘Wat is de invloed van meertaligheid?’ beantwoord. We trekken het begrip stoornis ruimer door naar taalproblemen in het algemeen.

Deel 2: inleefopdrachten – Ervaar STOS (gebaseerd op het inleefcircuit ERVAAR TOS, ontwikkeld door Auris Groep –Nederland): hoe is het om een spraak- en taalontwikkelingsstoornis te hebben? Waar loop je dan precies tegenaan?

Deel 3: casusbespreking en vragen – met een STOS-bril wordt een eigen casus/observatie van een leerling met taalproblemen besproken. Vertaalslag van de talige problemen binnen de verschillende taalcomponenten naar jouw schoolcontext.

Doelstellingen

Na het volgen van de nascholing

• kan je jongeren met een spraak- en taalontwikkelingsstoornis ondersteunen in hun schoolse en dagelijkse functioneren;
• ken je de theoretische basis van de spraak- en taalontwikkeling en wat er bij verwerving fout kan lopen;
• heb je inzicht in de moeilijkheden die leerlingen met een STOS kunnen ervaren;
• kan je de vertaalslag maken naar je eigen schoolcontext;
• ben je vaardig in het selecteren van mogelijke hulpmiddelen of ondersteuningsvormen voor leerlingen met STOS.

Doelgroep

Leerkrachten uit het secundair onderwijs die in aanraking komen met STOS: zowel taalleerkrachten als leerkrachten van praktijkvakken of andere algemene vakken die hun onderwijs meer aangepast willen maken voor leerlingen met spraak- en taalmoeilijkheden. Ook leerzorgcoaches, ondersteuners, leerlingenbegeleiders zijn meer dan welkom. Geen verdere voorkennis vereist.

Begeleiding

Hannah Gevers is werkzaam als logopediste in haar zelfstandige praktijk en is sinds 2020 leerondersteuner in het onderwijs (GO! De Tandem). Binnen haar zelfstandige praktijk behandelt ze taal-, leer- en articulatiestoornissen. Als ondersteuner werkt zij voornamelijk met leerlingen met een (vermoeden van) spraak- en taalontwikkelingsstoornissen binnen lager en secundair onderwijs.

Praktisch

Cursusmateriaal en lunch inbegrepen

Mee te brengen door cursist

Laptop en hoofdtelefoon/oortjes

Verwachte voorbereiding door deelnemer

De deelnemers denken na over mogelijke casussen of vragen die ze graag willen bespreken. Dit kan een algemene vraag zijn maar ook meer specifieke vragen over bv. aanbreng van nieuwe woordenschat, zinsbouw stimuleren bij anderstalige nieuwkomers, inoefenen van auditieve synthese…Deze doelen worden bij voorkeur zo concreet mogelijk doorgegeven aan de lesgeefster, indien mogelijk een week voor de start van de vorming. Je ontvangt hierover nog communicatie van CNO.