Gravitatiegolven in de klas: van relativiteit tot Einsteintelescoop

Heb je je ooit afgevraagd hoe je botsingen van zwarte gaten kunt waarnemen op miljarden lichtjaren afstand? Tijdens deze nascholing ontdek je hoe gravitatiegolven een volledig nieuw venster op het heelal openen. Je maakt kennis met de fascinerende fysica achter deze kosmische signalen én ontdekt hoe de toekomstige Einsteintelescoop Europa een sleutelrol geeft in dit baanbrekende onderzoek.

Programma

We starten met een toegankelijke introductie, waarna we stap voor stap de verschillende thema’s verkennen.

Eerst duiken we in de algemene relativiteitstheorie om te begrijpen wat gravitatiegolven precies zijn en waar ze vandaan komen. Van daaruit bouwen we verder: je ontdekt welke astrofysische bronnen deze golven veroorzaken en hoe je ze kunt detecteren.

Vervolgens gaan we naar het experimentele luik. Je leert hoe interferometers werken en welke uitdagingen daarbij komen kijken. Je krijgt een helder overzicht van de mogelijkheden van de huidige detectoren en maakt de sprong naar de Einsteintelescoop. Tot slot ontdek je welke nieuwe technologieën hiervoor nodig zijn en waarom dit project zo belangrijk is — zowel voor fundamentele wetenschap als voor de maatschappij.

Doelstellingen

Na het volgen van de nascholing:

• leg je uit wat een gravitatiegolf is en verduidelijk je de theoretische achtergrond ervan;
• identificeer je mogelijke astrofysische bronnen van gravitatiegolven;
• toon je aan welk effect een passerende gravitatiegolf heeft op materie;
• beschrijf je hoe gravitatiegolven worden gedetecteerd en analyseer je de belangrijkste uitdagingen daarbij;
• licht je toe hoe een interferometer gravitatiegolven observeert;
• interpreteer je de recente wetenschappelijke resultaten van de LIGO‑ en Virgo‑detectoren;
• verklaar je wat de Einsteintelescoop is en onderbouw je waarom dit project belangrijk is voor de wetenschap;
• schets je de nieuwe technologische uitdagingen en innovaties die nodig zijn voor toekomstige detecties;
• leg je uit welk wetenschappelijk onderzoek mogelijk wordt met de Einsteintelescoop;
• beschrijf je welke impact de Einsteintelescoop kan hebben op maatschappij en economie.

Doelgroep

Leerkrachten fysica/natuurwetenschappen/wiskunde/STEM derde graad s.o. met voorkennis van klassieke mechanica en gravitatiekrachten, basisbegrippen optica, elektromagnetisme

Begeleiding

Hans Van Haevermaet is onderzoeker aan het departement fysica in de onderzoeksgroep elementaire deeltjesfysica. Na 10 jaar onderzoek in de kwantumchromodynamica met proton-proton botsingen van de CERN LHC deeltjesversneller en data van het CMS-experiment, richt zijn onderzoek zich nu op geavanceerde detectortechnologie voor zwaartekrachtgolfdetectoren zoals de Einsteintelescoop en werkt hij actief mee aan de ontwikkeling en opbouw van het ETpathfinderprototype in Maastricht.

Praktisch

Cursusmateriaal inbegrepen

Mee te brengen door cursist

Eventueel laptop